TANIM VE TARİHÇE NATO, altyapı programı gereğince; NATO’ya üye diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de NATO tarafından finanse edilmek suretiyle boru hattı ve akaryakıt depolama tesislerinin yapımı; 1957 yılında tamamlanarak işletmeye açılmıştır. Askeri amaçlı olarak yapılan bu tesislerin, hangi kuruluş tarafından işletileceği konusunda zamanın yetkililerince incelemeler yapılmış ve sonuçta ana görevi; Türk Silahlı Kuvvetleri’nin ve sivil halkın akaryakıt ihtiyacını karşılamak olan Petrol Ofisi A.Ş. Genel Müdürlüğünün bu tesisleri işletmesi kararlaştırılmıştır. Böylece 20.5.1957 tarihinde bakanlar kurulu kararı ile boru hattı ve akaryakıt tesislerinin işletme, bakım ve hüsnü muhafazası görevi POAŞ’a verilmiştir.Bu görevin yerine getirilebilmesi için POAŞ bünyesinde Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı kurulmuştur. Sistem tam olarak 1960 yılında işletmeye açılmıştır. ANT Teşkilatı kurulduğu günden itibaren bir Petrol Ofisi Genel Müdür Yardımcısı tarafından sevk ve idare edilmiştir. ANT Başkanları, MSB’nın gösterdiği adayı POAŞ Yönetim Kurulu tarafından atandırılması şeklinde belirlenmiştir.ANT Başkanlığı sivil bir kamu kuruluşu bünyesinde teşkil edilmiş olmasına rağmen icra ettiği görevin tamamen Türk Silahlı Kuvvetlerine ve NATO’ya yönelik olması nedeniyle bugüne kadar görev yapmış ANT Başkanlarının tamamı emekli albaylar veya emekli generaller arasından seçilmiştir. POAŞ’ın 1990 yılında özelleştirilme kapsamına alınması üzerine, ANT Başkanlığı stratejik bir kuruluş olarak değerlendirilmiş ve özelleştirilme kapsamı dışında tutulmuştur.Başkanlık için yeni bir statü belirlenmesi yönünde sürdürülen çalışmaların sonucunda, başkanlığın kamu tüzel kişiliğine haiz ve özel bütçeli bir kuruluş haline getirilerek Milli Savunma Bakanlığı’na bağlanması benimsenmiştir. Bu maksat için MSB tarafından hazırlanan bir yasa tasarısı TBMM’ne sunulmak üzere Kasım 1997’de Başbakanlık Makamına gönderilmiştir. Kanun tasarısı üzerinde diğer bakanlıklarla sürdürülen çalışmaların uzun zaman alması ve POAŞ’ın 1998 yılındaki özelleştirme ihalesinin iptal edilmesi nedeniyle, tasarı zamanında TBMM’ne sunulamamış ve 2000 yılında çıkarılan yetki yasasına istinaden kanun hükmünde kararname haline getirilerek aynı yıl Bakanlar Kuruluna sunulmuş ve 4 Ekim 2000 tarihinde 613 sayılı KHK ile yürürlülüğe girmiştir. Bu KHK’nin dayandığı yetki yasası 5 Ekim 2000 tarihinde Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Bu arada POAŞ 21 temmuz 2000 tarihinde özelleştirilmiş ancak ANT Başkanlığı ile ilgili yasal düzenleme, 4 Ekim 2000 tarihinden geçerli olmak üzere 5 Nisan 2001 tarihinde çıkarılan 4636 sayılı kanun ile gerçekleştirilmiştir. |